14 grudnia Pani Ewa Chmielewska zorganizowała w klasie 3 a gimnazjalnej lekcję biologii pod tytułem ” Mechanizm oddychania.” Celem zajęć było poznanie mechanizmu wymiany gazowej. Po części wstępnej spotkania uczniowie otrzymali pakiet wyczerpujących informacji na temat najistotniejszych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę podczas zajęć, a następnie sformułowali i zapisali temat zajęć. Kolejnym punktem spotkania było przypomnienie wiadomości o budowie i funkcji układu oddechowego. Uczniowie wykazali się wiedzą i umiejętnościami, które stały się fundamentem bieżących zajęć. Pani Ewa w formie mini wykładu, ale także bazując na wiadomościach uczniów wprowadziła ich w trudne zagadnienia związane z mechanizmem oddychania. Podczas dalszej części nauczycielka wykorzystała następujące metody nauczania: pytania i odpowiedzi, „burza mózgów”, ćwiczenia pokazowe.
Nauczycielka poprosiła uczniów o przypomnienie składu powietrza i zadała kilka pytań:
- ” Co dzieje się z powietrzem w płucach?”,
- ” Czy skład powietrza wdychanego i wydychanego jest taki sam?”,
- ” Z czego wynika różnica w składzie powietrza wdychanego i wydychanego?”
Uczniowie odpowiadali na pytania, a następnie wspólnie z nauczycielką sformułowali definicję wentylacji płuc oraz wymiany gazowej.
Wkrótce potem Pani Ewa zaprosiła uczniów do wykonania ćwiczeń:
- Pomiar obwodu klatki piersiowej przy wdechu i wydechu.
Uczniowie mierzyli obwód klatki piersiowej na wysokości pach podczas głębokiego wdechu i wydechu. Wyniki obserwacji uczniowie zanotowali w tabeli. Podzielili się także swoimi spostrzeżeniami, iż objętość klatki piersiowej w czasie wdechu zwiększa się, a w czasie wydechu zmniejsza się ( wraca do poprzednich rozmiarów). Uczniowie wyciągnęli wniosek, iż większy obwód klatki piersiowej przy wdechu, tym większa pojemność oddechowa płuc.
- Badanie roli mięśni oddechowych- wykład nauczyciela. Nauczycielka zadała uczniom pytanie: ” Kiedy mięśnie pracują aktywniej przy wdechu czy przy wydechu?”
Na podstawie mini wykładu prowadzącej zajęcia uczniowie dokonali analizy działania mięśni oddechowych w czasie wdechu i wydechu. Biorąc pod uwagę wskazówki dawane przez nauczycielkę oraz zdobyte wiadomości uczniowie podzielili się swoimi spostrzeżeniami:
- przy wdechu następuje skurcz mięśni międzyżebrowych zewnętrznych, które unoszą żebra do góry i na zewnątrz. Równocześnie następuje skurcz przepony, która dodatkowo zwiększa objętość klatki piersiowej.
- przy wdechu mięśnie międzyżebrowe wewnętrzne oraz przepona rozkurczają się, co powoduje, że objętość klatki piersiowej zmniejsza się ( wraca do poprzedniego stanu)
- mięśnie oddechowe aktywniej pracują w czasie skurczu- przy wydechu.
Uczniowie razem z nauczycielką sformułowali wniosek: W mechanizmie oddychania fazą czynną jest wdech, a bierną wydech.
Następnie Pani Ewa poprosiła uczniów o zastanowienie się nad następującymi zagadnieniami:
- ” Czy czynności związane z oddychaniem zachodzą z udziałem naszej woli, czy bez niej?”
- ” Jak kontrolowane są te czynności?”
Uczniowie analizując wiadomość zdobyte podczas zajęć oraz wykorzystując własne obserwacje stwierdzili, iż w trakcie codziennych czynności nie musimy pamiętać o wykonywaniu wdechu i wydechu. Wspólnie z nauczycielką sformułowali wniosek:
- Mechanizm oddychania zachodzi odruchowo, tzn. niezależnie od naszej woli. Kieruje nim ośrodek oddechowy znajdujący się w rdzeniu przedłużonym.
Uczniowie podczas zajęć byli aktywni, skoncentrowani na tematyce zajęć. Dzielili się swoimi uwagami, pomysłami i spostrzeżeniami. Uczestnicy zajęć współtworzyli lekcje, analizowali, formułowali wnioski.
Nauczycielka podsumowując spotkanie poprosiła uczniów o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań :
- Jakie mięśnie biorą udział w oddychaniu?
- Jaką funkcje pełnią w oddychaniu mięśnie międzyżebrowe i przepona?
- Jakie fazy wyróżniamy w oddychaniu?
- Jaki ośrodek kieruje mechanizmem oddychania i gdzie się znajduje?
Ta część zajęć dała uczniom możliwość usystematyzowania wiadomości, ale także rozwiania wszelkich wątpliwości, czy niejasności dotyczących mechanizmu oddychania- jeżeli takie pojawiły się podczas spotkania. Pani Ewa podczas zajęć nie podawała gotowych rozwiązań, a jedynie naprowadzała zadając pomocnicze pytania. Sposób przeprowadzenia zajęć, ekspresja i profesjonalizm nauczycielki sprawiły, iż uczniowie z dużą atencją słuchali i aktywnie uczestniczyli w spotkaniu.















