Pani Milena Zwierz przeprowadziła zajęcia z języka polskiego z gimnazjalną klasą 3M pod tytułem „ Samotność – cicha lokatorka życia”. Celem zajęć było uwrażliwienie na problem samotności i rozwijanie empatii. Na wstępie prowadząca zajęcia zapoznała uczniów z celem zajęć oraz przedstawiła nacobezu. Potem zaproponowała uczniom następujące zadania oraz ćwiczenia: określenie, czym jest wolność oraz jaki powinien być człowiek wolny – burza mózgów, mapa myśli. Uczniowie wspólnie z nauczycielką zdefiniowali pojęcie wolność:

Co to jest wolność?

– spełnienie,

– możliwość wyrażania własnego zdania,

– brak ograniczeń,

– niezależność,

– swoboda, wolna wola,

– możliwość mówienia w swoim języku, w swoim kraju,

– brak problemów,

– odpowiedzialność za własne czyny,

– możliwość wyboru oraz bycia kim się chce.

Człowiek wolny…

– odpowiedzialny za własne czyny,

– niezależny,

– nie ogranicza swobody drugiego człowieka,  – szanuje prawo i go przestrzega,

-szanuje godność drugiego człowieka – szanuje prawo człowieka do odmiennych poglądów,

– nie powinien ranić uczuć drugiego człowieka,

– przy tym, co robi powinien patrzeć i mieć na uwadze innych ludzi,

– szczęśliwy,

– nie sprawia przykrości innym ludziom

Analiza fragmentu powieści Krystyny Kofty „Sezon na papierówki”, wyszukiwanie informacji dotyczących – charakterystyki Bogny, wyborów, jakich dokonała w życiu

Uczniowie wyszukali w tekście informacje charakteryzujące główną bohaterkę:

Bogna była zbuntowanym dzieckiem, nie lubiła ograniczeń, chciała być niezależna. Męczyły ją rodzinne spotkania, liczne obowiązki, zakazy i nakazy. Była uparta, nieprzejednana. Czuła, że nie ma swobody. Żeby stać się niezależną, opuściła miasto. Bogna rzadko odwiedzała rodziców, nawet nie chciała z nimi obchodzić świąt. Żałowała później, że nie przyjechała do rodziny, aby  z nią spędzić Wigilię. Gdy wróciła do rodzinnego miasta, poczuła się w nim obco. Tęskniła za zmarłymi rodzicami. Mogła ich odwiedzić już tylko na cmentarzu.

Następnie uczniowie po przeanalizowaniu tekstu wypowiedzieli się na temat wyborów głównej bohaterki i ich konsekwencji

Wybory Bogny: postanowiła opuścić rodzinne miasto i bliskich; wybrała wolność, niezależność – była o tym przekonana; nie przyjechała na Wigilię do rodziców;
nie powiedziała Małej Pachnącej o śmierci matki i ojca, bo starym ludziom nie należy mówić o śmierci.

Uczniowie odpowiedzieli także na następujące pytania:

1. Czy główną bohaterkę utworu możemy nazwać osobą wolną? Z czym wiąże się jej wolność?
2. Czy oprócz wolności tekst porusza inne problemy życia współczesnego?

Uczniowie stwierdzili, że główna bohaterka jest wolna, ale też samotna. Utwór porusza ważne  aspekty  życia- wolność, wybory, samotność.

Następnie zastanowili się nad przyczynami samotności. Najczęściej w wypowiedziach uczniów pojawiały się następujące spostrzeżenia:

– ludzie są samotni, ponieważ ich bliscy umarli ,

– ludzie są samotni, ponieważ cierpią – zostali zdradzeniu lub zranieni przez bliskie osoby,

– ludzie wybierają samotność, ponieważ czują się niezrozumiani,

– ludzie wybierają samotność, ponieważ uciekają od bólu, problemów,

– ludzie są samotni z wyboru

 Wyszukanie w tekście  cytatów o samotności

Uczniowie wyszukali we fragmencie powieści następujące cytaty dotyczące samotności:

„jak bliską krewną może stać się samotność”

„Samotność to cicha lokatorka, co prawda nie płaci nic za mieszkanie, ale też nie brudzi i z pewnością nie jest prostacka”

 Analiza metodą metaplanu zagadnienia: Samotność ludzi starych

Uczniowie zostali podzieleni na pięcioosobowe grupy. Każdy zespół otrzymał arkusz papieru ze schematem do uzupełnienia.

W  METAPLANIE uczniowie szukali odpowiadali na temat Samotność ludzi starych…

Jak jest?

* ludzie starzy mieszkają samotnie, zwłaszcza w dużych miastach, są anonimowi,

*są samotni, ponieważ nie mają nikogo bliskiego, nie czują, że są komuś potrzebni, kochani,

* niewiele jest miejsc, gdzie mogliby się spotykać,

* są opuszczeni przez bliskich,

* mieszkają w domach spokojnej starości, zdarza się, że rodzina ich nie odwiedza, a także coraz częściej zdarza się, iż ludzie starsi na święta są oddawani do szpitali,

* społeczeństwo nie interesuje się szczególnie ich losem,

* samotnie spędzają święta,

* często udzielają rad bliskim, którzy tego nie chcą

Jak powinno być?

* ludźmi starszymi powinna opiekować się głównie rodzina,

* bliscy powinni ich odwiedzać, powinni o nich pamiętać,

* starsze osoby powinny spędzać czas  z innymi ludźmi,

* rodzina nie powinna oddawać dziadków do domów spokojnej starości, tylko dlatego, że nie ma dla nich czasu lub miejsca,

* rodzina powinna przynajmniej znaleźć czas na odwiedzanie starszych osób w domach spokojnej starości, aby nie czuli się opuszczeni

* nie wolno zapominać o starszych ludziach w święta, należy ich wspierać i okazywać im miłość.

Dlaczego nie jest tak, jak być powinno?

* coraz mniej szanuje się osoby starsze, nie ma się dla nich czasu, uważa się, że są niepotrzebne,

* czasem starsze osoby swoim zachowaniem sprawiają, że ludzie, także bliscy, ich porzucają, ponieważ potrafią uprzykrzyć życie innym,

* ludzie dużo pracują i nie mają czasu dla osób starszych,

* ludzie starsi często siedzą samotnie w swoich mieszkaniach i nawet nie próbują poszukać nowych przyjaźni, ciekawego sposobu na spędzenie wolnego czasu,

* starość jest „niemodna”,

* bliscy mieszkają daleko, mogą mieć problemy finansowe,

* młodzi ludzie myślą o sobie, swojej karierze, są zabiegani,

* różnica pokoleń, brak zrozumienia dla potrzeb osób starszych.

Wnioski:

* Samotność ludzi starych często nie jest ich wyborem, są na nią skazani przez społeczeństwo.

* Trzeba być wyrozumiałym wobec starszych.

* Trzeba pamiętać, że każdy kiedyś będzie stary.

* Powinniśmy więcej czasu spędzać  z bliskimi, doceniać każdą chwilę z nimi spędzoną.

* Od osób starszych można się dużo nauczyć, mają wiele różnych doświadczeń.

Uczniowie stwierdzili także, że samotność dotyka nie tylko ludzi starszych. Niektórzy młodzi ludzi wybierają samotność, bo…

* chcą uciec od problemów,

* czują, że nikt ich nie rozumie lub nie akceptuje,

* czują się najlepiej w swoim towarzystwie,

Na koniec zajęć nauczycielka razem z uczniami podsumowała spotkanie. Wszyscy zgodnie stwierdzili, iż…

• należy pamiętać o osobach starszych, kolegach, koleżankach,
• należy dostrzegać potrzeby innych osób- starszych i młodszych,
• należy być otwartym na innych
• rozmawiać i słuchać
• podejmować działania łączące pokolenia, bazujące na doświadczeniu starszych osób i kreatywności, pomysłowości młodych.

Uczniowie podczas zajęć byli skoncentrowani na tematyce spotkania i chętnie zgłębiali zagadnienia poruszane podczas lekcji. Dzielili się swoimi uwagami i spostrzeżeniami.

Nauczycielka pozytywnie wzmacniała i zachęcała uczniów do podejmowania nowych zadań. Nie podawała gotowych rozwiązań, a jedynie naprowadzała zadając pomocnicze pytania.

Sposób przeprowadzenia zajęć sprawiły, iż uczniowie z dużą atencją słuchali nauczycielki i aktywnie uczestniczyli w lekcji.

Motto:

„ Spieszmy się kochać ludzi – tak szybko odchodzą.”